حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 152

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

و متصرّفات روم در آسياى پيشين شد اين شخص كه تسخير ايران و هند را جدا جزو نقشه خود قرار داده بود با اين مقصود در دفعه اولى با لژيونهاى « 1 » رومى به بين النّهرين تاخت و پيشرفتى يافته بعد بشام برگشت ( 54 ق . م . ) در اين حال آرتاواردس « 2 » پادشاه ارمنستان او را ملاقات نموده وعده داد كه شانزده هزار سوار و سى هزار پياده به او بدهد و نيز بكراسّوس گفت كه اگر در ارمنستان با ايران جنگ نمايد سواره نظام ايران نخواهد توانست عمليّاتى كند و پياده نظام روم كه بكوهستان عادت كرده بهره‌مندى تام خواهد يافت و ليكن كراسّوس كه بين النّهرين را بواسطه سفر قبل بهتر ميشناخت ترجيح داد از اين راه بايران حمله كند در اينموقع ارد سفيرى نزد كرّاسوس فرستاد كه اين پيغام را برساند : اگر مردم روم ميخواستند با من جنگ كنند من جنگ ميكردم و از بدترين عواقب آن بيمى نميداشتم و ليكن اگر چنان كه فهميده‌ام شما براى منافع شخصى به خاك ايران دست‌اندازى ميكنيد حاضرم بسفاهت شما رحم كرده اسراى رومى را پس بدهم كراسّوس بسفير گفت جواب پادشاه شما را در سلوكيّه خواهم داد سفير خنديده جواب داد اگر از كف دست من ممكن است موئى برويد شما هم سلوكيّه را خواهد ديد پس از آن كراسّوس با سپاهى جرّار كه مركّب از لژيونهاى ورزيده و عدّه نفراتشان جمعا به چهل و دو هزار بالغ بود عازم بين النّهرين گرديد امّا ارد با پياده نظام خود با نهايت سرعت داخل ارمنستان شده اين مملكت را اشغال نمود تا پادشاه آن نتواند سواره نظام خود را بكمك كراسّوس بفرستد بعد از انجام اين كار سورنا « 3 » را كه يكى از سرداران رشيد و قابل بود با تمام سواره نظام پارتى بجنگ كراسّوس فرستاد امّا كراسّوس كه در ابتداء ميخواست متابعت ساحل فرات را كرده در مقابل سلوكيّه جنگ كند باغواى يكى از مشايخ عرب كه از متّحدين ارد بود نقشه خود را تغيير داده

--> ( 1 ) - LEGION فوج رومى ( 2 ) - ARTAVARDES ( 3 ) - SURENA